15 Mayıs 2026 Cuma

ISFAHAN


Sıradakı Durağımız İran'ın en tarihi kenti Isfahan olacaktı yalnız orada Tebrizdeki kadar  Türk yok denecek kadar azdı  bizlere bu konuda yardımcı olmak isteyen birilerini aramıştık en sonunda benim ticaret yaptığım  Arkadaşın kardeşi Mercanı yanıma alarak  Tahran'a doğru hareket ettik. Şehirin girişinde Humeyninin devasa bir resmi karşıladı bizi    otagara geçerek gördüğüm kadarıyla   zamanın donduğu hava kirliğiliğinin yüksek olduğu insanların yüzünün gülmemesi  istihbarat bakanlığının olduğu tek ülke ve tek başkent   azımsanmıyacak şekilde kalabalık bir şehirdi  Mercanda bizlere açıklamalı bir şekilde anlatım yapıyordu.  Otogara gelip biraz soluklanıp  tekrardan araca bindik. Tahran’dan otobüsle 7 saatlik yol gelerek otogarda indik: Kaveh Bus Terminali Hostelimize nasıl geçeceğimize internetten baktık. Metro gözüküyordu ancak çalışmıyordu.

Ne yazık ki ingilizce ve Türkçe bilen biri bulmakta zorlandık. Girişte görevli kızlara derdimizi anlatmaya çalıştık. Bekle işareti yaptıktan sonra bir yere gidip geldi. Böylece bizi aldı bir ofise götürdü. Kızın götürdüğü adam adresi sordu ve konuşmaya başladık. Türk olduğumuzu öğrenince özellikle ilgilendi. Tebriz deki bahsettiğim taksi uygulamasını ondan öğrendik. Taksi gelene kadar ağırladı ve elemanı bizi taksiye geçirerek şöföre birşeyler dedi. Hostelimize geldiğimizde taksici bizden para istemedi. Oysa o adam otogarın müdürüymüş ve taksi paramızı ısmarlamış  Hostelworld üzeri ayarladığımız Mahbibi Hostel’de kaldık. İsfanan’a bir daha gidersem kesinlikle burada kalırım, Çok güzel dostluklar edindik. Hostelde konaklayan İran’lı Ali Aşur bize kendi telefon hattını verdi ve Türkiye’ye döndüğünüzde kırıp atın simi dedi. Ayrıca bize kendi kullandığı VPN programını yükleyip şifresini verdi. Böylece internet sorunumuzu çözdük. Aşur, Tahran’lıymış ve tanıştığı kızla rahat vakit geçirmek için hostelde kalıyormuş. Bir de Amin Tolouei vardı. O da geçen sene bana instagramdan yazdı. Kıbrıs’ta üniversiteye gidecekmiş ama İran’dan ödeme yapamadığı için benden yardım istedi. Kahvaltıda toplanıyor, akşamları sohbet ediyorduk. Konaklayanla'rdan  biriside Muhsin el gölge oyunu sanatçısıymış ve bir akşam gösteri yaptı bize. Instagramdan yazar bazen gelmiyor musun diye. Bu arada bir akşam keman da çaldı Aşur. Hostel sürekli çay ve meyve ikram etti gayet   memnun olmuştuk   
Hiç vakit kaybetmeden Isfahan gezilecek görülecek yerlere yavaştan başlanmalı  sabahleyin ilk durağımız  Nahşi cihan meydanı Türkçesi Dünyanın Resmi meydanı farsçası ise imam meydanı idi safevi hanedanlığı 1598 döneminde yapılan  bu devasa meydan baş mimarı Bahattin Amili olan Meydanı çevreleyen yapılan özelikle nedenleri  din ticaret merkezi yönetimi elinde bulundurmak adına dizayn edilmiştir  devasa bir meydan ucu bucağı görünüyormuyordu. Hayatımda ilk defa böyle bir Meydanla karşılaşmıştım,  dahası İran'da karşılacağim hiç aklıma gelmezdi. Pekin'deki Tiannanmen meydanından sonra dünyanı ikinci meydanı imiş,   1629 tan beri hiç değişmeye bir meydandı, buradan yürüyerek Mescidi şah camisine geçtik  şunu daha iyi anlıyordum artık İranin cami  kültürü bizden daha iyi  estetik Şah camisi 1611 yılında başlamış bize anlatılana göre 18 milyon tuğla 475 bin çini kullanılmış  bu dev yapı 60.000 İran Tümenine mal olmuş  1629 yılında tamamlanmıştır, fakat bitmesine aylar kala şah ölmüştür  şunu daha iyi anladım safevi dönemi İslam dünyasına  rönesansı yaşatan dönem diyebiliriz iç akustiğinde 49 farklı tonda eko oluşabiliryormuş  12 tanesini insan kulağı algılayabiliyormuş hayret verici bir yapıydı .

 Gezimizin ikinci gününde çok merak ettiğim ve isfahan insanınıda yakından analiz edebileceğim yere yani büyük pazara gittik 1.7 km uzunluğunda küçük kubbeli pasajlardan oluşan ve  çarşının camiye yakın olan kısmı ise en az 1000 senelik imiş geri kalan kısımlar 17 yy Safevi hanedanı şah Abbas döneminde yapılmış  olan bu çarşı Tebrizeki gibi Medrselere dükkanlara  çarşılara açılan labirent gibiydi  bu pazarda altın işi pek yoktu  genelde halı kilim satışı daha hakimdi birde hediyelik eşyalar ve  rutin tekstil durumları çevremde Ermenice Kürtçe Gürcüce  konuşulanlar duyuyordum, hayli ilgimi çekmişti
nedenini sorduğumda Isfahan Farsiler haricinde yaşayan diğer etniseteli kimliklerde bunlardır cevabını almıştım. Ermeniyi Kürtü anlamıştım lakin Gürcüceye çok şaşırmıştım...!!  Çarşıda güzel İran Seylan çaylarını içmiştik şeker yerine kuru üzüm   küçük küçük çayın içine sokulan ballarla yudumluyorduk  iş yapmayan esnaf ise satranç oynuyordu    bu durumda hayli dikkatimi çekmişti...

3.gün 900 yılık islam eseri olan Mescidi cumaya girdik Selçukluların geometri zerafetinden safevi döneminin barok stiline göre dizayn edilmiş müthiş bir yapıydı. Hem müze hemde ibadete açık cami kompleksi gibiydi 20 bin metrekarelik alanıyla İran'ın en büyük camisiydi Nazmimülk ve tacil mülk tarafında iki minare eklenen bir şaheserdi..  Tarihi ısfehan köprülerinden geçip  40  sütun sarayına geçmiştik 2. Şah Abbas döneminde yapılmış havuzlu ağaçlıklı bir yerdi,
zarif sütunlarıyla havadar mekandı bir döneme damgasına vuran yerdi Şahların yerli ve yabancı misafirlerin ağırladığı yerlerdi aynı zamanda eğlence ve baloların düzenlediği yerdi  kırk sütunlu saray . Buradan  Ermeni mahallesine geçtik Tebrizdeki den  daha yoğundu bir Ermeni nüfus vardı  ve hiç değişmiyorlardı İran'da bile  yapılan tüm tarihi binaların hanların mimari veya ustası Ermenilerdi  zanaatkar bir milletti , İran'da da sadikiye milliye idiler.  1. Şah Abbas döneminde  Isfahana yerleşmişler bir dönemler 42 binin üzerinde nüfusu olan bu mahalle şimdi 5 binin  seyrinde bir nüfus vardı bunlara ait ermeni mezarlığı ve klisesi birde görkemli şekilde bank katedrali vardı 1648 ve 55 yılları arasında şah Abbas desteği ile yapılan bu yapı özelliği ise içinde renkli çini gibi İslami malzemeler ve süslü Hristiyan freskoları birleşince ortaya ortaya göz kamaştırıcı ve çok güzel bir eser orta çıkmıştı... İsfanda geçirdiğimiz dolu dolu  üç gün oldu Zagros dağları eteklerinde   zayende nehri kıyısındaki şehirde ağaçlı geniş güzel bulvarlar Pers bahçeleri  köprüler saraylar camiler çarşıdan otele dönen yerler ile müthiş bir şehirdi  hem ferah hemde pitoresk hava katmıştı bize  buradada geleneği bozmadan akşam yemeğimizi şehrin en gözde yerinde Nagesh jahan Resturanttında yedik vitraylar tahta oymalar ve ayna işçiliği ile rüyamsı bir ortamda  çorbalarımızı içtik kebablarimizi yedik  güzel Pers müzikleri eşliğinde........



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

YEZD

Tehrandan Yezd arabalarına bindik tenimiz esmer olduğu için farsilerle aramızda pek bir fark yoktu konuşmadığımız sürece sorun y...