NOVOROSKİY TRABZONLULARI

Noworoski  adıgece ( Çerkezce) Tsemez olan bu kent Karadeniz bölgesinin ticari yoğunluğu olan bir kenttir .Ruslar için  hem ticari hemde askeri üst olan bir kenttir diyebiliriz . Rusya'nın petro kimyası bu şehirden dünyaya açılır şehirde yürürken bile "duba" gibi şisebilirsiniz  gaz yoğunluğundan dolayı neyse  , Samsun'un kardeş şehridir   Ural Altay doğal gaz boru hattı'nın yoğun şekilde geçtiği ve Türkiye'ye ve Avrupa'ya açılan şehridir.

Aydın müreffeh liberal tandanslı sekter seküler laik seküler   yada dünyadan bey haber muhafazakar iş insanlarımızın profili doksanlardan sonra değişime uğradı biraz , bununda nedeni Sovyet bloğunun kendini tasfiye etmesiydi.

Dünya'nın üçte birlik bir kısmı nadasa bırakılmış ve bakir yerlerdi. Rusya , bloğu tasfiye ettikten sonra;   Güney bölgesinde iki önemli şehirleri vardı bunlar Sochi ve Novoroskiydi . Sochiyi daha çok turizm sektörün'de ve yüksek üst düzey siyasi toplantı yerleri olarak belirlendi. Novoroski ise  daha çok ticari  lojistik Askeri İkmal hatları yeri olarak belirlendi. 

Novoroski 'de kırım ayarında bir şehirdir ciddi bilgi akışının yoğun olduğu şehirdir. Sovyetler birliğinin kuruluşu ve Anadolu'da da yeni Türkiye Cumhuriyeti 'nin kuruluşundan sonra kafkaslar ve Doğu Karadeniz Bölgesi epeyce nadasa bırakıldı  Hruçhev'in Kafkas, Trabzon, İstanbul tren yolu hattı fikri vücut bulsaydı  1960 larda daha hareketli bölge olacaktı ama olmadı....!!

  Doksanlardan sonra artık Özal'ın İstanbul'un şoselerini imara açma durumu Trabzon ve Xopa hattında belli başlı kişiler haricinde pek ilgi duyulmadı  artık nüfus akışkanlığı eskiye doğru dönüyordu. Kafkas Rusya hattı hareketlenmeye başlıyordu. Novoroski bu şehirlerin başlarında geliyordu bir çok Trabzonlu artık ikinci

anavatanına doğru gitmeye başladı. Şehirde dolaştığımız zamanlarda bir çok Ortodoks Müslüman ve Hristiyan Trabzonlu ile sohbet etme fırsatımız olmuş. Çarlık döneminde gelenler Rusya 'nın iş hayatında olsun bürokrasisinde olsun  hatta Rus Ortodoks ekümenliğinde etkinlikleri olsun gözle görülür düzeydeydi. 

  Trapezunta isimli kafeterya'da   hem Ortodoks Hristiyan hem Ortodoks Müslüman  Trabzonlu dostlarla sohbeti derinleştirdik  bildiğiniz her şeyi unutun İstanbul ekolü yok bilmem Ankara ekolü İzmir'e zaten yolu şaşırmışta düşmüştür bir Trabzonlu'nun çünkü" tarihsel ve genetiksel "bir bağı hiç yok....!!

  Doksanlardan sonra iş hayatında oldukça aktifler üstünede Trabzon şehri eklenince daha farklı bir durum oldu tabi .  Şehrin bir çok yerinden gözle görülür aktiflikleri var olduklarından bahsediyorlar pasta fırın işleri çevre peyzaj işleri Hristiyan Trabzonluların elinde  nakliye ise Müslüman Trabzonluların elinde  tabi şu son zamanlarda Kafkaslardan gözle görülür nüfus artışı olduğundan bahsediyorlar gelenlerin çoğu ise Azeri Türkleri ve Anadolu'dan vakti zamanında Kafkaslara yerleştirilen Ermeniler.

Novoroskiy il meclisinde dört tane Ortodoks Hristiyan Trabzonlu bulunmakta idi .Trabzon Rize Xopa hattından gelenler buradaki işlerini genelde onlara yaptırıyorlarmış .Sovyetler Birliği döneminde bile  şehrin üst düzey memurlukların'da yerlerini aldıklarından bahsettiklerini söylediler. Kafkaslarda'ki Trabzonlular'dan haberleşmelerinin eskiye nazaran daha düşük düzeyde olduğunu söylediler nedeni ise Yunanistan 'ın doksan iki senesinde Gürcistan başta olmak üzere oradaki Rumları Selanik ve çevresine yerleştirip irtibatlarının  kesildiğini belirtti. Rusya'dakilerin çoğu gitmediler çünkü hali vakitleri burada yerindeydiydiler. 

Novoroskiy civarında yirmi beşe yakın köylerinin olduklarını belirttiler köylerde ise emekli ve yaşlı kesimi kaldıklarından gençler ise daha çok şehirlerde kaldığını söylediler iş gücünden dolayı.

    Trabzon ve Samsun hattından gelenlerle her hangi bir sorununuz oldu mu ? Diye sorduğumda ? Yoooo onlar bizim müslüman halimiz  yüz yıl üzerine bulustuktan sonra bile İnan hiç bir şeyde tuhaflık çekmedik ; Trabzon Rize Samsun hattında kaldığımız yerden devam ettik  hatta bizim iş yerlerimizde çalışan çok kişi var bizlerin evlerinde kirada oturanlar  bile var . Tuhafıma giden şu ki Bizler daha dindarız onlar ise daha seküler ve sol tandaslı bir çoğu camiiye gitmiyor ama biz  klisemizden geri kalmayız . Galiba  Alevi Türklüklerini üzerlerinden atamadılar :))))  Sünni olmalarına rağmen deyince karşılıklı gülüştük.  Çoğu CHP ' ye oy veriyor  ticaretinin ve herhangi bir  işinin yanında  kültürel faaliyetlere katılmayı ihmal etmediklerini ve kalandar şenliklerini birlikte kutluyoruz köylerimize çıkıp . Horonu deli gibi sevdiklerini mübadele olmasaydı Anadolu'yu sazın yerini kemençe temsil edeceğini söylüyorlardı. 

Sovyetler tasfiye olduktan sonra Novoroskiy 'de çok sayıda Karadenizli kökenli iş insanı oluştu hem burdan olsun hemde Trabzon'dan gelenler olsun  bir dönem Novoroski'nin patates işini Trabzonlu birinin yaptığını ve şimdi ise Moskova 'da otelleri'nin olduğunu söyledi . Rusya Dumasında iki tane Trabzon kökenli milletvekili olduğunu Moskova'ya gidenlerin çoğunun işlerini onların halletiğinden bahsetti . Rusya'nın her hangi bir şehrini gidin oradaki ekmek işlerinin çoğunu Trabzonluların yaptığını söylüyorlardı. 

Zamanla her şey aslına dönüyordu  bir dönem İstanbul Ankara revaçtaydı şimdilerde ise Rusya Kafkas hattı revaçta yeni daha farklı bir ekol olarak karşımıza çıkıyordu. Ticaretin ve iş insanı olmanın yanında kültür yaşam kalite olarakta gözle görülüyordu . Ortodoks Hristiyan ve Ortodoks Müslüman Trabzonlular  bura'da birlik içinde hareket edip farklı bir tarzda kendilerini tanıtıyorlardı .İstanbul ve Ankara'dakilerin bilinenin aksine.Bir ilginç gözlem detayımda  Azeri Türkleri Müslüman Trabzonlularla Anadolu Ermenileri ise Hrıstiyan Trabzonlularla  işlerini hallediyor ve onlarla birlikte hareket ediyordu. Kafkasların her yerinde gördüğüm manzara 'ya Burada'da şahit oldum Azeri ve Ermeniler karşılıklı vodka içip  dostluklar kurup sohbetler ediyordu. 

Size  Milletler ve toplumlar hakkında anlatılan söylenen ne varsa araştırmadan gezmeden okumadan inanmayın değerli okuyucularım..!!!